به گزارش روابط عمومی دانشگاه علوم پزشکی تهران، نشست هماهنگی و برنامه‌ریزی دومین کنگره آسیب‌دیدگان جنگ، با هدف هم‌افزایی میان واحدهای مشارکت‌کننده و برنامه‌ریزی برای ارائه مستندات و تجربیات نظام سلامت در شرایط جنگی، چهارشنبه ۲۹ مهرماه ۱۴۰۵ برگزار شد.

در این نشست، نمایندگان حوزه‌های بهداشت و درمان، مدیریت حوادث و پدافند غیرعامل، پرستاری، بیمارستان‌ها، سازمان انتقال خون، داروخانه ۱۳ آبان، اورژانس کشور و سایر واحدهای مرتبط، دیدگاه‌ها و پیشنهادهای خود را درباره نحوه مشارکت در کنگره و نمایشگاه جانبی آن مطرح کردند.

دومین کنگره آسیب‌دیدگان جنگ با محوریت «درس‌آموخته‌ها و دستاوردهای پزشکی جنگ دوم و سوم تحمیلی در حوزه‌های بهداشت، درمان، امداد و روان» در روزهای ۲۰ و ۲۱ آبان‌ماه ۱۴۰۵ در محل سالن آمفی‌تئاتر سازمان مرکزی دانشگاه علوم پزشکی تهران برگزار خواهد شد. برگزاری برنامه‌های علمی و پنل‌های تخصصی در کنار نمایشگاهی از تجربیات و دستاوردهای واحدهای مختلف نظام سلامت، از بخش‌های پیش‌بینی‌شده این رویداد است.

نمایشگاهی برای روایت مستند تجربه‌های نظام سلامت

در بخش اصلی نشست، دکتر احسان مقیمی مدیر مرکز تحقیقات و آسیب دیدگان جنگ دانشگاه، چارچوب پیشنهادی نمایشگاه و ضرورت هماهنگی محتوایی میان غرفه‌ها را تشریح کرد. بر اساس مباحث مطرح‌شده، هدف از برگزاری این نمایشگاه صرفاً نمایش تصاویر و گزارش‌های عملکرد نیست؛ بلکه قرار است فرایندهای واقعی، تصمیم‌های عملیاتی، چالش‌ها و آموخته‌های نظام سلامت در مواجهه با شرایط جنگی به شکلی مستند و قابل استفاده برای آینده ارائه شود.

بر همین اساس، پیشنهاد شد هر غرفه با روایتی منسجم، به اقدامات انجام‌شده پیش از بحران، عملکرد در ۲۴ ساعت نخست، مهم‌ترین اقدامات، چالش‌های تجربه‌شده، درس‌آموخته‌ها و نیازهای آینده بپردازد. ارائه آمارهای تأییدشده، گزارش‌های مستند، تصاویر و فیلم‌های مرتبط و معرفی تجربه‌های واقعی کارکنان نیز از محورهای مورد تأکید در این بخش بود.

همچنین بر ضرورت ایجاد پیوند میان غرفه‌ها تأکید شد تا بازدیدکنندگان بتوانند مسیر مواجهه با بحران را از مراحل اطلاع‌رسانی و امدادرسانی اولیه تا انتقال بیمار، درمان، مراقبت پرستاری، تأمین دارو و خون، توانبخشی و اقدامات بهداشتی دنبال کنند.

از امدادرسانی و انتقال بیمار تا تداوم خدمات درمانی

در ادامه جلسه، نمایندگان حوزه‌های مختلف به تشریح تجربه‌ها و پیشنهادهای مرتبط با مأموریت خود پرداختند.

در حوزه اورژانس، بر معرفی فرایند عملیات از زمان دریافت تماس و اعزام نیرو تا حضور در صحنه، تریاژ و انتقال بیمار و نیز ضرورت نمایش هماهنگی‌های بین مراکز درمانی تأکید شد. استفاده از نمودارهای فرایندی و ابزارهای تعاملی برای نمایش این مراحل، از پیشنهادهای مطرح‌شده بود.

در بخش بیمارستانی و پرستاری، تجربیات مربوط به انتقال بیماران بدحال و نوزادان، هماهنگی میان مراکز مبدأ و مقصد، مدیریت ظرفیت تخت‌ها و تداوم مراقبت در شرایط اضطراری مورد توجه قرار گرفت. همچنین نقش نیروهای پرستاری باتجربه، حمایت از کارکنان و خانواده‌های آنان، اسکان موقت و ضرورت ثبت تجربه‌های بیمارستان‌های مختلف از دیگر موضوعات مطرح‌شده بود.

نمایندگان این حوزه تأکید کردند که مستندسازی اقدامات انجام‌شده در شرایط دشوار، علاوه بر ثبت تلاش‌های کارکنان، می‌تواند زمینه انتقال تجربه و بهبود آمادگی مراکز درمانی برای بحران‌های آینده را فراهم کند.

تأمین دارو و خون؛ حلقه‌های حیاتی زنجیره پاسخ به بحران

در بخش دیگری از نشست، تجربیات حوزه دارو و انتقال خون مورد بررسی قرار گرفت.

در حوزه داروسازی، آمادگی پیش از بحران، مدیریت ذخایر دارویی، تأمین و توزیع دارو، هماهنگی میان داروخانه‌ها و بیمارستان‌ها و تجربه تهیه برخی فرآورده‌ها در شرایط کمبود، از موضوعات پیشنهادی برای ارائه در نمایشگاه بود.

نماینده سازمان انتقال خون نیز بر اهمیت آمادگی ذخایر خون، استمرار فرایند جذب اهداکنندگان، فرآوری و توزیع فرآورده‌های خونی و هماهنگی با مراکز درمانی تأکید کرد. مستندسازی آمارهای تأییدشده، تجربیات اهداکنندگان و تلاش کارکنان در شرایط دشوار، از جمله پیشنهادهای مطرح‌شده برای این بخش بود.

توجه به سلامت عمومی و آمادگی در برابر بحران

در بخش بهداشت و مدیریت حوادث و پدافند غیرعامل نیز بر ضرورت تفکیک مأموریت‌ها و ارائه محتوای تخصصی و متناسب با مسئولیت هر واحد تأکید شد.

تأمین آب سالم و مواد غذایی، بهداشت محیط، مدیریت پسماند، کنترل بیماری‌های واگیر، مراقبت از مادران و کودکان، تداوم خدمات مراقبت‌های اولیه و حفظ فعالیت شبکه بهداشت از جمله موضوعات پیشنهادی برای غرفه بهداشت بود.

همچنین آمادگی بیمارستان‌ها، مدیریت حوادث، اقدامات پیشگیرانه، آموزش‌های تخصصی و تجربیات حاصل از مانورها به‌عنوان محورهای قابل بررسی در حوزه مدیریت حوادث و پدافند غیرعامل مطرح شد.

در این بخش، بر ضرورت پرهیز از ارائه مطالب کلی و توجه به تجربه‌های مستند و قابل استفاده در برنامه‌ریزی‌های آینده تأکید شد.

حرکت به سوی نمایشگاهی تعاملی و مبتنی بر درس‌آموخته‌ها

یکی از محورهای مهم نشست، بررسی شیوه ارائه محتوا در غرفه‌ها بود. حاضران درباره ضرورت ایجاد تعادل میان مستندات تصویری و آماری، آموزش عملی و مشارکت بازدیدکنندگان تبادل نظر کردند.

جمع‌بندی این مباحث بر ضرورت طراحی نمایشگاهی منسجم و ترکیبی استوار بود؛ نمایشگاهی که ضمن ارائه مستندات معتبر، امکان درک فرایندهای واقعی و آشنایی با تجربه‌های عملیاتی را نیز فراهم کند.

استفاده از نمودارهای جریان کار، نمونه تجهیزات، ماکت‌ها و ابزارهای آموزشی متناسب با موضوع هر غرفه و همچنین بهره‌گیری از کدهای QR برای دسترسی به گزارش‌ها، فیلم‌ها و مستندات تکمیلی، از پیشنهادهای مطرح‌شده بود.

پیش‌بینی بخشی با عنوان «دیوار درس‌آموخته‌ها» در انتهای نمایشگاه نیز با هدف جمع‌بندی تجربه‌های مشترک واحدها و ارائه پیشنهادهایی برای ارتقای آمادگی نظام سلامت در آینده مطرح شد.

تأکید بر آغاز فوری اقدامات اجرایی

در پایان نشست، بر ضرورت تکمیل محتوای اختصاصی غرفه‌ها، گردآوری مستندات و آمارهای قابل انتشار، تعیین رابطان اجرایی و هماهنگی تجهیزات و چیدمان تأکید شد. همچنین تشکیل گروه ارتباطی برای تبادل اطلاعات و پیگیری امور و برگزاری جلسه تکمیلی در هفته آینده، به‌منظور بررسی پیشرفت اقدامات و جمع‌بندی نهایی، پیشنهاد شد.

برگزارکنندگان نشست با اشاره به گستردگی اقدامات انجام‌شده در حوزه‌های مختلف نظام سلامت، بر اهمیت ثبت و انتقال تجربه‌های ارزشمند کارکنان در شرایط بحرانی تأکید کردند.

دومین کنگره آسیب‌دیدگان جنگ، فرصتی برای بازخوانی تجربه‌های میدانی، شناسایی نقاط قوت و چالش‌ها و تبدیل آموخته‌های حاصل از بحران به دانش قابل استفاده برای آینده است؛ مسیری که با مشارکت هماهنگ بخش‌های مختلف نظام سلامت می‌تواند به ارتقای آمادگی، تاب‌آوری و تداوم خدمات بهداشتی و درمانی در شرایط اضطراری کمک کند.